Banken brengen in snel tempo bankspaarhypotheken op de markt. De mogelijkheid bestaat al sinds januari 2008, maar de eerste producten lieten even op zich wachten. Met een bankspaarhypotheek kunt u, op een geblokkeerde spaar- of beleggingsrekening, fiscaal gunstig vermogen opbouwen voor de aflossing van uw hypotheek. U betaalt over het opgebouwde vermogen geen 1,2% vermogensrendementsheffing. Dit scheelt een stuk, zeker over de gehele looptijd van de hypotheek bezien.
Tot begin dit jaar was dit fiscale voordeel er alleen voor de Kapitaalverzekering Eigen Woning (KEW), een verzekering waarmee u belastingvrij spaart voor hypotheekaflossing. Deze is meestal gekoppeld aan een gewone spaarhypotheek, de risicovolle beleggingsverzekeringshypotheek of een hybride hypotheekvorm. De reputatie van sommige van deze verzekeringen liet de laatste tijd te wensen over; door de vaak hoge verborgen kosten werden ze ook wel woekerpolis genoemd.
De bankspaarhypotheek moet een alternatief bieden voor te duren en ondoorzichtige producten. De Consumentenbond heeft hier jarenlang voor gepleit. De wetgever hoopt dat deze regeling de concurrentie tussen financiële producten vergroot en dat hierdoor de kosten omlaag gaan en producten begrijpelijker worden voor de consument. De eerste tekenen zijn positief. De meeste bankspaarhypotheken steken eenvoudig in elkaar. Dit geldt vooral voor de bancaire spaarhypotheek, waarbij de rente op de bankspaarrekening gelijk is aan de hypotheekrente.
Kosten beter gespreid
Bij een bankspaarhypotheek kunt u meteen zien welke deel van uw inleg niet wordt gespaard of belegd maar aan kosten wordt ingehouden. De premie voor een eventuele overlijdensrisicoverzekering betaalt u apart, dus ook dat is duidelijk. Bovendien worden de kosten niet, zoals bij andere producten, vooral in de eerste jaren verrekend maar beter gespreid over de hele looptijd. Hierdoor is bij tussentijdse stopzetting de opbrengst een stuk hoger. Bij veel KEW’s drukken deze kosten grotendeels op de eerste jaren. Zet de cliënt zo’n polis tussentijds stop, dan is - vooral in de eerste jaren - de afkoopwaarde vaak belabberd.
De nieuwe producten hebben bovendien een gunstig bijeffect: door de hete adem van de bankspaarhypotheek en de enorme ophef over woekerpolissen, hebben verzekeraars zich eens goed achter de oren gekrabd. Met als gevolg dat de kosten van veel hypotheekverzekeringsproducten flink zijn gedaald. Vooral bij de overlijdensrisicoverzekeringen heeft een ware prijzenslag plaatsgevonden. De consument is de lachende derde.
De voorwaarden waaraan een bankspaarhypotheek moet voldoen, komen voor een groot deel overeen met die van de KEW. Het grootste verschil is dat u de jaarlijkse premie niet voor een kapitaalverzekering stort, maar afhankelijk van de aanbieder op een Spaarrekening Eigen Woning of een Beleggingsrecht Eigen Woning.
Zowel bij banksparen als bij de kapitaalverzekering geldt dat, als niet aan de voorwaarden wordt voldaan, de fiscale vrijstelling vervalt. Dit is bijvoorbeeld het geval als met de uitkering niet de hypotheek wordt afgelost, of bij vroegtijdige afkoop van de verzekering. De ontvangen rente wordt dan belast in box 1. De uitkering komt vervolgens in box 3 terecht, waar een vermogensrendementsheffing geldt van 1,2% over het vermogen.
Aan een bankspaarhypotheek zitten relatief weinig haken en ogen. Voor nieuwe hypotheken is deze hypotheek beslist het overwegen waard. Maar overstappen van een bestaande hypotheek naar deze hypotheekvorm is lang niet altijd aan te raden. In veel gevallen is het verstandig uw oude hypotheek te handhaven. Bijvoorbeeld omdat er anders opgebouwde waarde verloren gaat, of u aantrekkelijke fiscale gunsten uit het verleden verliest.
Drie nadelen
Toch kleven er ook nadelen aan een bankspaarhypotheek. Zo is een van de grootste voordelen van het product meteen ook een nadeel: de overlijdensrisicoverzekering is helemaal losgekoppeld. Een losse verzekering is minder flexibel dan de overlijdensrisicoverzekeringen in moderne spaar- en beleggingsverzekeringshypotheken. Deze laatste, zogenaamde universal life-verzekeringen bieden allerlei voordelen, zoals de mogelijkheid om gemakkelijk verzekerden toe te voegen of weg te laten en de verzekerde som tussentijds te verhogen of te verlagen.
Het voordeel van een losse verzekering is echter dat u vrij bent deze af te sluiten waar u maar wilt. Door op zoek te gaan naar de goedkoopste aanbieder bespaart u veel geld, want de verschillen kunnen enorm oplopen. Zo varieert de jaarpremie voor een 30-jarige, niet-rokende man, bij een gelijkblijvend verzekerd bedrag van €75.000,- en een looptijd van 30 jaar, van €105,- tot €338,-. Bij een bedrag van €175.000,- loopt dit uiteen van €233,- tot €746,-. Over dertig jaar kunt u dus vele duizenden euro’s besparen.
Bij een bankspaarhypotheek bent u ook vrij in de besteding van de uitkering uit de overlijdensrisicoverzekering. U bent dus niet verplicht hiermee de hypotheek af te sluiten, tenzij de bank dit om bepaalde redenen eist.
Fiscaal foefje
Een tweede nadeel van de bankspaarhypotheek zit hem in de fiscale behandeling bij overlijden. Bij een Kapitaalverzekering Eigen Woning gaat de uitkering altijd naar de begunstigde. Dit kan iemand anders zijn dan de bezitter van de woning. Door beide partners als begunstigden op te nemen op de polis, maakt u bovendien gebruik van beider fiscale vrijstellingen. De Spaarrekening en Beleggingsrecht Eigen Woning kennen slechts één rekeninghouder en alleen deze heeft recht op het tegoed op de rekening. Overlijdt de rekeninghouder, dan komt het bankspaartegoed toe aan de erfgenamen, net als bij een ‘normale’ spaarrekening. Die betalen hierover successierechten. Doorgaans zal dit geen probleem zijn. Met name de partner heeft een hoge fiscale vrijstelling van het succe
